Privétaxitour naar Potsdam en Sanssouci 6-8 uur

Als je niet naar Egypte kon reizen, bracht je Egypte naar Europa. Maar niet in de vorm van een echte obelisk per schip, zoals Napoleon ooit naar Parijs deed, maar door zelf obelisken met de hand te maken in de regio Brandenburg. Voorzien van een paar hiërogliefen, ziet de daaruit gemaakte hoofdingang van het Sanssouci-park er bedrieglijk echt uit - het is gewoon stom dat niemand de fantasiekarakters kan lezen.

Vraag: Wie wil er een bouwruïne hebben? Antwoord: De kiezers en koningen van Pruisen. Natuurlijk niet om geld te verspillen, maar om een blikvanger te creëren (andere heersers deden hetzelfde) en tegelijkertijd een technisch bouwwerk te verbergen: de hoger gelegen vijver, waaruit de fontein van Schloss Sanssouci wordt gevoed.

Het droomkasteel van Frederik de Grote, eenzaam gelegen op een kleine wijngaard. Vandaag de dag groeit hier nog steeds wijn, uiteraard achter glas. Het kasteel in rococostijl heeft slechts 8 kamers, elk met toegang tot de tuin. Alleen voor de koning, zijn honden en zijn uitsluitend mannelijke bezoekers, zoals de Franse filosoof Voltaire. Ze bespraken, altijd in het Frans, speelden muziek - de koning speelde zelf fluit en componeerde ook. Hier was Frederik het dichtst bij zijn ideaal als absolutistische heerser.

Deze molen staat er nog omdat de eigenaar een juridisch geschil met de koning aanging. En inderdaad gewonnen! In eerste instantie echter alleen. Maar hoera voor de Pruisische rechtsstaat. Graan kan hier nog steeds gemalen worden. Een bezoek met een geweldig uitzicht over het park is een echte aanrader!

In de Paleisoranjerie bevindt zich - omdat het een uitstekend zicht heeft op het park - de Oranjerie. Veel van de exotische planten in het park moeten daar in de winter naar binnen. Tegelijkertijd werd op de nok een nieuwe blikvanger gecreëerd met het kasteel in Romeinse stijl.

Tegenwoordig is het een klein café en oorspronkelijk gebouwd voor de wijnbouwers in de Potsdamse wijngaard. Toch moest het er leuk uitzien, dus werd besloten om chino's te dragen, die toen hip waren. Volledig gebouwd in de traditionele Chinese pagodestijl, komen de zintuigen van het zicht en de smaak hier aan hun trekken.

Een privékasteel alleen voor de gasten, samen met de bedienden. In het hoofdkasteel, dat zelf uit slechts 8 kamers bestaat, was hiervoor geen plaats. Natuurlijk logeerden belangrijke hoofdgasten zoals de Franse filosoof Voltaire bij de koning direct boven op de wijngaard. Maar zelfs dit kleine kasteel is allesbehalve een rommelkamer.

Zoals alle Pruisische koningen verzamelde Frederik de Grote afbeeldingen en schilderijen. Het enige bijzondere is dat hij ze onderbracht in een speciaal gebouwd kasteel. Een lust voor het oog.

Dit en de grote waterfontein zijn als het ware het "ansichtkaartgezicht" van Schloss Sanssouci. Het was in de 18e eeuw warmer dan in ieder geval in de 20e, maar Potsdam lag wat noordelijker voor wijnbouw. De tuinmannen van de koning hielpen met een truc: ze verstopten de kostbare wijnstokken achter glas. Dat hielp in de winter en ook in het voorjaar als een springbed bedekt met glas. Op deze manier kon een heerlijke wijn worden geproduceerd. In geval van nood kwamen er nog leveringen uit Frankrijk en Italië... Voor de fontein werd hogerop speciaal een apart meer aangelegd, kunstig vermomd met een ruïne, de ruïneberg. Dit werd echter niet voltooid tijdens het leven van Frederick.

De liefde van koning Friedrich-Wilhelm IV voor Italië bereikte zijn hoogtepunt hier, in de Friedenskirche. De klokkentoren, de campanile, is geheel in Italiaanse stijl. gescheiden van het hoofdgebouw. Deze nestelt zich rond een kleine kunstmatige vijver, waarin het op een ideale manier wordt weerspiegeld. Hier vond de heerser ook zijn laatste rustplaats, ver weg van de drukte van Berlijn en de Hohenzollern-begraafplaats in de Berlijnse kathedraal.

Het park is de echte attractie. Volledig geïntegreerd in het landschap van Potsdam, verbindt het het Sanssouci-paleis met de wijngaard en de grote fontein ervoor over 2 km met het nieuwe paleis, het grote gastenpaleis van de koning met appartementen voor zijn familieleden tijdens bezoeken. Daartussen veel verdwenen paden met veel beplanting en bezienswaardigheden zoals kleine kastelen, Romeinse baden of het Chinese theehuis.

In plaats van alleen een theepaviljoen. Het juweel moet bezoekers in staat stellen zich onder te dompelen in de wereld van China in de stijl van Mode Chinoise, uitgerust met kostbare meubels en delicaat Chinees porselein. Allemaal rijkelijk versierd met goud.

Het verlangen naar de oudheid van de ontwerpers van Sanssouci Park kende geen grenzen. Vooral koning Friedrich-Wilhelm IV, die overigens ook lyrisch was over Italië, blonk hier uit. Toegegeven, er werd zelden in bad gedaan, het interieur was bedoeld om de zintuigen van het oog en de verbeelding te prikkelen.

Voor ieder zijn plaats, en voor ieder koningskind een kasteel. Tenminste als het de kroonprins of de kroonprinses was. Vooral omdat het Berlijnse paleis nog lang niet leeg stond toen de troonopvolgers trouwden, maar er een geschikte woning nodig was. Er werden niet altijd nieuwe gebouwen gebouwd: de zuinige koningen breidden soms een bestaand huis uit en verbouwden het, zoals hier het geval is. Het interieur voldeed aan de smaak van de toekomstige vorst met een oosterse (sultans)tent ingebed in een woonkamer. Daarnaast een verleidelijke tuin met een eigen heuveltje met dennenbomen - voor de altijd melancholische kroonprinses Elisabeth, die uit Beieren komt en van haar vaderland houdt.

Elke lusthof, zoals de parken toen heette, werd opgesierd met kleine cadeautjes die vooral bedoeld waren om iets op te vallen - of als bestemming voor een korte wandeling. Praktisch als je er dan bijvoorbeeld een picknick of lunch op kon zetten, die de bedienden natuurlijk mee mochten nemen uit de kasteelkeuken. De Friendship Temple nodigt je echter uit voor een kleine tète à tète, omdat het nogal intiem is.

Koning Friedrich II noemde het fanfanisme, wat hij bedoelde was opscheppen, natuurlijk gebruikte hij dit gênante Duitse woord niet. Hij wilde vooral indruk maken op zijn familieleden. Zo schittert ook dit kasteel met 600 kamers en kan het Buckingham Palace zeker bijbenen. Verdeeld in "appartementen" kregen de koninklijke verwanten een soort vakantiewoning voor hun verblijf, met een ontvangstruimte, muziekkamer, slaapkamers en schrijfkamers. Sommige badkamers bevinden zich al in kleine aangrenzende kasten. Keuken was niet nodig voor de heren, ver weg gehuisvest in de zogenaamde "gewone" gebouwen, in het Frans "communs" genoemd vanwege de onvermijdelijke keukenstank. Daarom was het eten bij aankomst meestal koud. Latere heersers gebruikten het gebouw ook voor zichzelf, bijvoorbeeld de laatste keizer Wilhelm II. Friedrich daarentegen genoot van de afstand tot de "gebochelde" familieleden: de lange laan door het park naar zijn kleine kasteel op de wijngaard meet een trotse 2 km.

Wie wil er niet studeren in een kasteel? De studenten van Potsdam hebben zoveel geluk. Strikt genomen is het hoofdkwartier van deze kleine maar fijne universiteit niet helemaal in de "Communs", de zogenaamde "gemeenschappelijke" gebouwen van het Nieuwe Paleis. De bedienden waren hier gehuisvest, gescheiden in paleisdienaren, inclusief de keuken, en de paleiswacht, d.w.z. officieren en soldaten. Allemaal verbonden met fantastische arcades die een enorme binnenplaats vormen met het kasteel.

Men stond open voor de moderniteit en de voordelen ervan, zoals de mechanische aandrijving van een lift in het Nieuwe Paleis voor de wat gewichtige keizerin. Niet zozeer de industriële uitstraling. Dit was toen nogal geromantiseerd verstopt achter een oosters gebouw, volgens de laatste mode. Hier in de vorm van een moskee met een minaret, als schoorsteen voor de stoomturbine die nu nog elektriciteit opwekt.

Geen park zonder grot! De romantische verliefdheid van de 18e/19e eeuw Aan het einde van de 19e eeuw was er een honger naar deze nogal nutteloze bezienswaardigheden, afgezien van het verfrissende water en de schaduwrijke grotten. Maar ze waren vooral populair als afwisselend hoogtepunt en daarom een must voor elke lusttuin van deze tijd.

Potsdam heeft ook een Brandenburger Tor! Het is zelfs in dezelfde stijl gehouden, het classicisme, als zijn bekendere en grotere broer in Berlijn. Daar is het de poort vanuit de richting van de stad waardoor de keurvorst naar het westen reed, d.w.z. naar Brandenburg. We gingen door de Jägertor om te jagen, naar Nauen door de Nauener Tor ... en we zijn er zo.

In Berlijn reed de keurvorst door de Brandenburger Tor naar zijn jachtterrein, de Tiergarten, een soort privékist. In Potsdam heb je er twee poorten voor, de ene leidt naar Brandenburg, de andere (destijds) naar de Walt met het geliefde spel.

Waarschijnlijk de meest imposante stadspoort in Potsdam, van de vier overgebleven poorten vanuit elke richting. Volledig bewaard in de middeleeuwse Romaanse stijl, maakt het indruk met zijn enorme omvang in vergelijking met de nogal gedrongen gebouwen van twee tot drie verdiepingen in Potsdam. Leuke cafés en restaurants nodigen uit tot een bezoek, zeker op dit plein

Ook vroeger moest je wat doen als je goed geschoolde arbeidskrachten wilde hebben. Zo ging dat in de 17e eeuw. De Nederlandse grachtenbouwers, die de Grote Keurvorst tijdens de Dertigjarige Oorlog als troonopvolger uit zijn ballingschap terugbracht, mochten hun onderkomen in oer-Hollandse stijl bouwen. Deze wijk in rode klinkerstijl imponeert met een indruk alsof je in Holland bent. Deze indruk wordt afgerond met vele kleine winkeltjes, of het nu gaat om handwerk of antiek, maar ook om bars en cafés. Niet alleen voor toeristen, ook Koningin Beatrix vereerde deze wijk met een koninklijk bezoek.

De hoofdstraat van Potsdam, nu een druk voetgangersgebied. Maar in tegenstelling tot veel mislukte versies uit de jaren 70 maakt het indruk met het ensemble van prachtige herenhuizen met kleine, individuele winkeltjes om doorheen te snuffelen of jezelf te verwennen. Opvallend is het kleine warenhuis met zijn originele Art Nouveau glazen dak. Veel huizen stammen echter nog uit de barokperiode. Geheel in de geest van de tijd is ook de binnenstad van Potsdam strikt geometrisch aangelegd, in quarrées waar je naar hartenlust doorheen kunt dwalen.

Ook dit kasteel werd opgeblazen in de onheilspellende tijden van het vroege socialisme, hoewel het door de oorlog beschadigde gebouw, een parel van de Noordoost-Duitse barok, zeker herbouwd kon worden. Decennia lang verscheurde een kaal landschap van straten en trams deze historische plek. Tegenwoordig staat het stadspaleis, de residentie van de Pruisische koningen (vóór Frederik II), weer in het centrum van de stad. Buiten met de barokke pracht, evenals de binnenplaats. Tegenwoordig worden de kamers ook gebruikt door de opperste soeverein: het volk van Brandenburg in de vorm van het deelstaatparlement.

Deze kerk springt in het oog: ze torent imposant uit boven de wat kleinere en bescheiden huizen in de oude stad. De koepel zweeft trots naar de hemel, omringd door colonnades. Plan dan zeker een bezichtiging in.

Net als het stadspaleis en tegenwoordig de garnizoenskerk was het volledig verdwenen uit het door de oorlog geteisterde stadsbeeld van Potsdam, dat later naar een socialistisch plan werd gebracht. Dat wordt nu zorgvuldig nagemaakt en dat is vooral te danken aan de in de stad gevestigde opdrachtgevers, zoals Günter Jauch (het portaal bij het stadspaleis) en de miljardair Hasso Plattner, eigenaar van een wereldberoemd softwarebedrijf. Is hij daarom verliefd geworden op de volledig niet-digitale kunst? Hoe het ook zij, zijn grote collectie heeft een waardig onderkomen gevonden in een voormalig adellijk paleis dat volledig is herbouwd.

Het ligt een beetje weg van de paleizen van het Sanssouci-park en wordt daarom gemakkelijk over het hoofd gezien: Cecilienhof-paleis. Gebouwd voor de kroonprins en zijn vrouw, Cecilie von Braunschweig, is het het jongste van de Pruisische paleizen. Het huwelijk van de twee vond uiteindelijk plaats in 1913, kort voor het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. Eigenlijk al een modern huis met centrale verwarming, badkamers en alle comfort, maar toch verschuilt het zich achter het idyllische uitzicht van een Engels landhuis, zoals in die tijd mode was. Er is zelfs een scheepscabine-uitkijkkamer binnen, omdat de prinses zo dol was op zeereizen. Maar de meeste bezoekers zijn geïnteresseerd in het meer recente verleden: het paleis als locatie van de Potsdamse overwinningsconferentie in 1945. Hier werd de verdeling van Duitsland (en ook Berlijn) in 4 bezettingsgebieden geregeld. Hier dragen Stalin, Truman en Churchill elkaar. De vergaderruimte is nog ingericht zoals toen, evenals de buitenfaciliteiten.

Een prachtig panoramisch bouwwerk op elke heuvel, dat was het doel van de koninklijke bouwers van de paleizen en tuinen van Potsdam. Toegegeven, vaak genoeg om naar op te kijken, als toevoeging en blikvanger van de tuinen zelf, dan om van bovenaf van het uitzicht te genieten. Wie heeft de tijd en is het de moeizame klim (toen) waard? Beslis voor jezelf!

Deze immigranten moeten ook comfortabel kunnen wonen in de gebruikelijke blokhutten. Geheel vrijwillig kwamen ze echter niet naar het verre Pruisen: hun absolutistische heersers hadden elkaar geschenken gegeven. Er was eens een amberkleurige kamer uit Berlijn weggegeven aan tsaar Alexander, die de soldaat koning Friedrich Wilhelm I bedankte met een reeks "Tall Guys". Hier zou echter een Russisch koor hebben gezeten dat de huwelijksfeest van de Russische prinses met zijn zingende moet. Afstammelingen zouden daar nog steeds wonen.

Een hoogtepunt op elke Potsdam-tour. Dit kasteel, geheel in Engelse stijl gebouwd met veel kantelen en torentjes, was een nieuwbouw voor de toenmalige Pruisische kroonprins en zijn vrouw Augusta. Later ging hij de geschiedenis in als Kaiser Wilhelm II. Zelfs op hoge leeftijd beklom hij met zijn studeerkamer en een geweldig uitzicht op het paleislandschap van Potsdam elke dag de prachtige middeleeuwse toren (een kopie van de Eschenheim-toren in Frankfurt/Main).

Een brug die geschiedenis maar ook actie ademt. Het was 40 jaar gesloten als grens tussen West-Berlijn en de DDR. Maar er waren legendarische, geheime uitwisselingen van spionageagenten en gevangenen tussen de VS en de Sovjet-Unie. Een materiaal dat ook tot de verbeelding van Hollywood sprak en daarom deed deze brug al dienst als authentiek filmdecor.

Dit paleis, dat eigenlijk aan de Berlijnse kant ligt, is een bezienswaardigheid die je moeilijk kunt missen op weg van en naar Potsdam. Het park ligt direct aan de rijksweg 1, de voormalige Reichsstraße 1 van Königsberg naar Aken. De belangrijkste focus is de mooie patio in de optiek van een rotonde, direct gelegen aan de brug en de overgang van Tiefer See naar Griebnitzsee. Hier liet de broer van de kroonprins, Carl, zijn blik over het meer naar Potsdam dwalen. Aan de andere kant ligt de prachtige Nieuwe Tuin met het Marmeren Paleis. Alles was gebouwd in Italiaanse stijl en er was een apart casino voor entertainment.